Visie van de vereniging ingediend bij OCW

Medio januari 2026 heeft de Monumentenvereniging een uitgebreide visie ingediend bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In deze notitie vraagt de vereniging aandacht voor knelpunten in het huidige beleid rond de instandhouding van cultureel erfgoed, met specifieke focus op rieten daken.

Rieten daken zijn geen luxe

Volgens de vereniging worden rieten daken bij erfgoed ten onrechte als luxe behandeld. Voor monumenten en historische (agrarische) opstallen is een rieten dak geen vrije keuze, maar een verplicht onderdeel van het erfgoedbeleid. Toch wordt onderhoud en vervanging belast met het hoogste btw-tarief van 21%, zonder onderscheid tussen erfgoed en luxe woningbouw.

Erfgoed, energie en natuur vragen om samenhang

Riet is niet alleen cultureel erfgoed, maar ook een natuurlijk isolatiemateriaal en onderdeel van natuur- en waterbeheer. In de visie wijst de vereniging erop dat erfgoedbeleid, energietransitie en natuurbeheer momenteel langs elkaar heen werken. Terwijl isolerende maatregelen worden gestimuleerd, blijft riet – ondanks zijn duurzame eigenschappen – buiten beeld.

Kosten, schaarste en vergrijzing

De instandhouding van rieten daken wordt steeds moeilijker door hoge kosten, schaarste aan riet en vakmensen, en vergrijzing onder eigenaren en beheerders. Veel erfgoed wordt onderhouden met eigen middelen, eigen arbeid en grote betrokkenheid. Zonder beleidsaanpassing dreigt verlies van kennis, inzet en uiteindelijk van het erfgoed zelf.

Oproep tot herziening van het btw-beleid

De vereniging roept het Ministerie van OCW op om deze problematiek actief te agenderen en samen met andere departementen te zoeken naar oplossingen. Een verlaagd btw-tarief voor rieten daken bij cultureel erfgoed zou volgens de vereniging een effectieve en eerlijke maatregel zijn om instandhouding met eigen middelen mogelijk te houden en erfgoed toekomstbestendig te maken.