Category Archives: Nieuws

Aandacht voor knelpunten rond de instandhouding van cultureel erfgoed

Visie van de vereniging ingediend bij OCW

Medio januari 2026 heeft de Monumentenvereniging een uitgebreide visie ingediend bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In deze notitie vraagt de vereniging aandacht voor knelpunten in het huidige beleid rond de instandhouding van cultureel erfgoed, met specifieke focus op rieten daken.


Rieten daken zijn geen luxe

Volgens de vereniging worden rieten daken bij erfgoed ten onrechte als luxe behandeld. Voor monumenten en historische (agrarische) opstallen is een rieten dak geen vrije keuze, maar een verplicht onderdeel van het erfgoedbeleid. Toch wordt onderhoud en vervanging belast met het hoogste btw-tarief van 21%, zonder onderscheid tussen erfgoed en luxe woningbouw.


Erfgoed, energie en natuur vragen om samenhang

Riet is niet alleen cultureel erfgoed, maar ook een natuurlijk isolatiemateriaal en onderdeel van natuur- en waterbeheer. In de visie wijst de vereniging erop dat erfgoedbeleid, energietransitie en natuurbeheer momenteel langs elkaar heen werken. Terwijl isolerende maatregelen worden gestimuleerd, blijft riet – ondanks zijn duurzame eigenschappen – buiten beeld.


Kosten, schaarste en vergrijzing

De instandhouding van rieten daken wordt steeds moeilijker door hoge kosten, schaarste aan riet en vakmensen, en vergrijzing onder eigenaren en beheerders. Veel erfgoed wordt onderhouden met eigen middelen, eigen arbeid en grote betrokkenheid. Zonder beleidsaanpassing dreigt verlies van kennis, inzet en uiteindelijk van het erfgoed zelf.


Oproep tot herziening van het btw-beleid

De vereniging roept het Ministerie van OCW op om deze problematiek actief te agenderen en samen met andere departementen te zoeken naar oplossingen. Een verlaagd btw-tarief voor rieten daken bij cultureel erfgoed zou volgens de vereniging een effectieve en eerlijke maatregel zijn om instandhouding met eigen middelen mogelijk te houden en erfgoed toekomstbestendig te maken.

Zienswijze provinciaal omgevingsbeleid

Monumentenvereniging dient zienswijze in op provinciaal omgevingsbeleid

De Monumentenvereniging Bodegraven-Reeuwijk heeft begin januari 2026 een zienswijze ingediend bij de Provincie Zuid-Holland op het Ontwerpbesluit Wijziging Omgevingsprogramma Zuid-Holland – Herziening 2025. Dit provinciale document vormt samen met wijzigingen in de Omgevingsverordening en Omgevingsvisie het kader voor toekomstig beleid op het gebied van ruimte, water, natuur en erfgoed.

Erfgoeddragers aan het woord

Met deze zienswijze maakt de Monumentenvereniging kenbaar hoe het provinciale beleid in de dagelijkse praktijk van erfgoedeigenaren en -gebruikers uitwerkt. Juist deze groep draagt de wettelijke plicht tot instandhouding van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen. De vereniging vraagt aandacht voor de toenemende druk op tijd, middelen, kennis en draagkracht, terwijl beschermende regels verder worden aangescherpt.

Samenloop van beleid en uitvoerbaarheid

In de zienswijze wordt benadrukt dat de provinciale herziening samenvalt met omvangrijke wijzigingen in het gemeentelijk Omgevingsplan. Deze stapeling van regels en procedures maakt het voor burgers steeds lastiger om noodzakelijke instandhouding en herbestemming van erfgoed tijdig en uitvoerbaar te realiseren. De vereniging pleit daarom voor betere afstemming en snellere, meer voorspelbare vergunningverlening.

Grondwater als grootste bedreiging voor erfgoed

Een belangrijk onderdeel van de zienswijze is een aparte bijlage over grondwater en waterbeleid. Daarin wijst de Monumentenvereniging op de grote gevolgen van structurele grondwateronttrekking voor niet-onderheide gebouwen, historische funderingen en materialen. Volgens de vereniging is nu onvoldoende duidelijk hoe erfgoedbelangen worden meegewogen, wie verantwoordelijk is voor schade en hoe cumulatieve effecten van onttrekkingen worden beoordeeld.

Oproep tot samenwerking en betrokkenheid

Met haar zienswijze vraagt de Monumentenvereniging de provincie om erfgoed expliciet te betrekken bij water- en omgevingsbeleid, en om gebruik te maken van de aanwezige gebiedskennis van erfgoeddragers. De vereniging onderstreept dat zij constructief wil meedenken over oplossingen waarin bescherming, gebruik en draagkracht van het erfgoed hand in hand gaan.

Erfgoed Delen

Het bestuur van de Monumentenvereniging heeft een beleidsvoorstel gedaan aan de gemeente Bodegraven-Reeuwijk met de naam Erf|Goed|Delen. In dit document geven wij aan op welke wijze erfdelen naar ons idee in de gemeente mogelijk zou kunnen worden gemaakt. Het doel van erfgoed delen is om door woningsplitsing en het creëren van nieuwe woonmogelijkheden op monumentale en cultuurhistorische erven de onderhoudslast over meer bewoners te verdelen en zo de financiële lasten draaglijker te maken.

Op vrijdag 26 september fietste de commissie Ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Bodegraven-Reeuwijk langs reeds gerealiseerde en voorgestelde nieuwbouwprojecten. Leden van onze vereniging mochten voorafgaande aan de fietstocht aandacht vragen voor de komende erfdelingsregeling in relatie tot het cultureel erfgoed in onze gemeente.

De fietstocht voerde onder andere langs Zuidzijde 126 tot 131 in Bodegraven. Daar lieten leden van onze vereniging zien wat een goede erfdelingsregeling vermag en wat er verloren gaat als eigenaren niet langer in staat zijn hun erfgoed te onderhouden. Zowel de presentatie als de fietstocht langs de Zuidzijde viel in goede aarde bij de commissie.

Wij als vereniging kijken met spanning uit naar de concept erfdelingsregeling van het College van B&W. We blijven de ontwikkelingen nauwgezet volgen.